Polacy we Lwowie

Polacy we Lwowie

Polski Teatr Ludowy we Lwowie (zał. 1958 r.), Chór Katedry Lwowskiej im. św. Jana Pawła II (zał. 1971 r.) działający przy Bazylice Metropolitalnej pw. Wniebowzięcia NMP (ranga katedry od 1412 r.), dwie szkoły „polskie” – Liceum nr 10 im. św. Marii Magdaleny (zał. 1816 r. ) oraz Liceum nr 24 im. Marii Konopnickiej (zał. 1944 r.), Lwowski Klub Sportowy Pogoń Lwów (reaktywowany w 2009 r.) oraz redakcja „Kuriera Galicyjskiego” (zał. 2007 r.) to zaledwie kilka przykładów organizacji oraz instytucji wokół których skupia się życie, aktywność i emocje polskiej społeczności we Lwowie.

1 września 1939 roku Lwów liczył 333 tys. mieszkańców, z czego Polacy stanowili (wg różnych źródeł) 51%-65% ludności miasta. W ramach powojennej akcji wysiedleńczej (1945-1946) ze Lwowa wyjechało ponad 98 tys. Polaków. Liczba Polaków mieszkających obecnie we Lwowie nie jest dokładnie znana – szacunkowe dane sprzed 24 lutego 2022 roku mówiły nawet o kilkunastu tysiącach osób polskiego pochodzenia, choć liczba osób posiadających polskie korzenie może być wyższa. 

Polacy od wieków budowali i współtworzyli Lwów, przyczyniając się wydatnie do wzrostu jego piękna, atrakcyjności i znaczenia w Europie. Dzięki temu możemy dziś cieszyć się bogatą spuścizną historyczną miasta tworzącą unikalną mozaikę wielu kulturowych, społecznych i religijnych doświadczeń, znaczeń, symboli i wrażliwości.

Jednym z miejsc, które pozostaje niezbitym świadectwem roli Polaków w historii Lwowa jest założony w 1786 roku Cmentarz Łyczakowski. Jest on obok warszawskich Powązek (1790 r.), wileńskiej Rossy (1801 r.), paryskiego Père-Lachaise (1803) i Cmentarza Rakowickiego w Krakowie (1803), najważniejszą, polską nekropolią. Lista wybitnych polskich naukowców, artystów, pisarzy, sportowców, wojskowych, polityków oraz innych ludzi zasłużonych dla Lwowa i Rzeczypospolitej jest bardzo obszerna. Do najwybitniejszych osób pochowanych na Łyczakowie należą m.in.: rzeźbiarz i malarz Artur Grottger, polski prawnik, wieloletni profesor prawa karnego Uniwersytetu Lwowskiego Juliusz Makarewicz, matematyk Stefan Banach, oficer Wojska Polskiego Konstanty Ordon, ekonomista Franciszek Stefczyk, czy architekt Julian Zachariewicz. 

We Lwowie działa kilkanaście organizacji społecznych zrzeszających tutejszych Polaków.

Największą jest Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej (zał. 1988 r.). We Lwowie ma również swoje biuro Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie (zał. 1992 r.), będąca jedną z dwóch tzw. organizacji parasolowych zrzeszających inne podmioty działające na terenie Ukrainy.

Piękne tradycje polskiego skautingu, który narodził się w 1911 roku właśnie we Lwowie kontynuuje dzisiaj Harcerstwo Polskie na Ukrainie. Cmentarzem Obrońców Lwowa, zwanego także „Cmentarzem Orląt”, a także innymi miejscami pamięci narodowej w obwodzie lwowskim zajmuje się Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Wojskowymi we Lwowie. Troska o Cmentarz Janowski to główny cel aktywności Towarzystwa Miłośników Dziedzictwa Kultury Polskiej „Zabytek”.

Lwowski Uniwersytet Trzeciego Wieku oraz Katolicki UTW kierują swą ofertę do seniorów, Polski Chór Mieszany „Echo” dba o kultywowanie tradycji muzycznych, Stowarzyszenie Ruchu Apostolskiego „Lwowska Rodzina Rodzin” koncentruje się na pracy i wspieraniu rodzin, a Fundacja Charytatywna „Dajmy nadzieję” otacza opieką hospicyjną i paliatywną dzieci oraz inne osoby chore i potrzebujące.

Lwowskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych „Własna Strzecha” stwarza możliwości rozwoju artystycznego, a Polskie Towarzystwo Radiowe skupia osoby zainteresowane dziennikarstwem radiowym, dostarczając przy tym co tydzień całej społeczności Lwowa ciekawy program Polskiego Radia Lwów oparty o serwis informacyjny, wywiady i audycje okolicznościowe.